Exploringsrijan

   "सृजन, .....!!" किती वेळ झाला होता. बाळाने लाथच मारली नव्हती.  मी हाक मारली तशी हलकीच हालचाल जाणवली. ह्या हाकेवर अख्खं आयुष्य काढतो, आपण सजीव. कधी हाकेची वाट पाहत, कधी हाकेला साद देत, कधी स्वतः हाक मारत.  आपण अशीच हाक मनाची ऐकतो का? प्रत्येक वेळी जोराने साद घालणे, म्हणजे हाक नव्हे. स्वतः च्या मनाचं ऐकून त्यावर उत्तर मिळवणं ही सुद्धा हाक आणि त्यावरील प्रतिक्रिया आहे.         'लव आज कल' या सिनेमात मीरा आणि जय एकमेकांना समोरासमोर किंवा फोनवर अशी कोणतीच हाक मारत नाही. पण ज्या क्षणी आपले निर्णय चुकले आहेत, ही जाणिव त्या दोघांनाही होते तेव्हा त्यांच्या मनाने घातलेली साद ते ऐकतात. 'रे कबीरा मान जा..' मध्ये इतकी आर्त हाक मारलीय, ती ऐकणं भागच होतं. मनाला कधी कधी सगळीकडून साद आलेली देखील समजत नाही. तेव्हा ऐक ना असं पोटतिडकीने म्हणावंच लागतं. अमिताभ भट्टाचार्य यांनी भूतकाळातल्या गोष्टी पण कशा बोलावू शकतात हे इतकं सुंदर मांडलंय -  "टूटी चारपाई वोही, ठंडी पुरवाई रास्ता देखेss  दूधों की मलाई वोही, मिट्टी की सुराही रस्ता देखेss.....

          इतका गोडवा की समुद्रात जातांना खारे होऊ याची चिंता नाही, तर आपल्या जाण्याने त्याची विशालता टिकणार ही समज असणारी नदी.. तिच्यासारखीच.. ती तर स्वतः बद्दल इतकी आश्वस्त आहे की, तिच्या बांगडीने सुद्धा किनाऱ्यावर थैमान माजू शकतं. "नदिया किनारे हेराए कंगना.."             मागच्या डोळ्यांच्या लेखात, " पी लू तेरे नीले नीले नैनोसे शबनम" यावर लिहायचं राहून गेलं असलं तरी आत्ताच्या- नदीच्या लेखात, या गाण्यातलं - " जिस तरह तू खोई हो नदी .. " हे मात्र miss नाही होणार. ती नदीसारखीच हरवून जाते सागरात. तो सागरासारखाच कुठे स्थिर, कुठे अस्थिर पण तरी शांत होतो तिच्या येण्याने. "पी लूं तेरी धीमी धीमी लहरों की छमछम" .. ती नुसती येत नाही, सगळं पार करून येते. तेव्हा कुठे शांतता मिळणार असते. " इन प्यार की राहों में पत्थर हैं कितने, उन सब को ही पार किया| इक नदी हूँ मैं, चाहत भरी आज, मिलने सागर को आई यहाँ " तिला जर विचारलं कुठे चालली मुरडत तर घाबरत, लाजत नदीसारखंच समुद्राला भेटायला चालले असं सांगेल. " एक नदी से मैंने पूछा, इठला के चलती कहाँ? ड...

  एखादी व्यक्ती आपल्या शहरातून गेल्याने, फक्त त्या व्यक्तीची आठवण नाही येत.  तिच्यासोबत आठवते भेट घेण्याची ती प्रत्येक जागा, तिथे असलेले पाखरू- झाड, अनुभवलेली हवा -पाणी -ऊन, रस्ते, खाल्लेले अन्न, घेतलेला चहा- कॉफी..       आपल्याला इतकं काही आठवणार, त्या व्यक्तीला नुसते आपण आठवलो तरी खूप......        एका शहरात राहून भेट नाही झाली तरी ठीक, पण आपण जवळच कुठेतरी आहोत ही भावनाही बरंच काम करून जाते.  म्हणून आहोत तोपर्यंत, लवकर उठायची सवय नसेल तरी एक दिवस उठावं, सोबत सूर्योदय पाहून यावा, एक दिवस कामातून लवकर फ्री होऊन सूर्यास्त सोबत पाहावा. शहरात मोठ्या इमारतींसमोर नसेल जमणार. तर तशी जागा शोधावी. त्याच शहरात, सोबत नसतांना जेव्हा तो सूर्यास्त पाहिला जातो ना, तेव्हा बरं झालं काही संध्याकाळ तर होतो सोबत असं वाटून जातं. या विचारात असतांनाच तो सूर्य महामार्गावरच्या पुलाआड जातो. आपण गाडीच्या आरशात पाहत राहायचं. सूर्याचं दिसणं आणि गायब होणंही. माणसं पण असतातच की, आयुष्यात. फक्त काही वेळापुरतं पुलासारख अंतर येतं.         जे कधी...

      लेखन हा फक्त आवडीचा विषय आहे. त्यात कुठलीच आसक्ती करू वाटत नाही. आपला एक ब्लॉग आहे,  त्याला बोटावर मोजण्याइतके वाचक आहेत. यावरच माझा छंद खूश आहे. अशी सुरुवात करण्याचं कारण म्हणजे, त्या बोटावर मोजण्याइतक्या येणार्‍या प्रतिक्रिया.... ज्यामुळे आपल्याकडून खरंच ठिकठाक जरी लिहिलं जात असेल तरी पुढचा लेख हाती घेऊ वाटतो. हा झाला दृष्टिकोन. दृष्टी, डोळे, नयन, नैना.       आपल्या लेखात कधी चंद्र असतो, कधी निसर्ग असतो तर कधी आयुष्य. आज थोडंसं विषयाला लांबवून 'नैना' कडे नयनांनीच पाहू वाटतंय. हिंदी नैनाला मराठी डोळ्यांनी बघूयात.          बाळ असल्यापासूनच प्रेम भरलेल्या नजरा आपल्याकडे पाहत असतात. आपणही त्या वयात संवादाचं दुसरं काही माध्यम नसल्याने डोळ्यांनीच बोलू लागतो, रडतो, हसतो. सगळ्यात महत्त्वाचं म्हणजे आपल्याला सांभाळणाऱ्या आईला, आजीला, बाबाला, आजोबांना ते समजतं. हा इथून सुरू होतो 'खामोशी'तून आपलं म्हणणं पोहोचण्याचा प्रवास. ....आणि माध्यम तेच- नयन.... समोरच्याला वेड लावणारे डोळे.. " आँखों से तूने ये क्य...

        सृजन सोबत खेळणारी, त्याची मैत्रीण, शौर्या मला म्हणाली, "Aunty, आज चंद्र का दिसत नाहीये?" मी म्हणाले, "चांदण्यापण नाहीये, ते सर्व लपाछपी खेळताय. ढगांच्या मागे लपले असणार बघ. तू त्यांना शोधणं थांबवू नको." "अगं, Aunty खूप वेळ झाला. ते बाहेरच नाही आले. इतके का लपलेय?" "Ummm कदाचित ते आता झोपलेत. ज्या ढगांच्या मागे लपले होते, त्यांनाच पांघरुण करून झोपलेत."          लगेच समाधान न होणार्‍या ह्या पिढीच्या शौर्याला हे मात्र लगेच पटलं. गाण्यांचा कितीही व्यासंग असला तरी असलं कल्पक काहीतरी सुचेल आणि कमीतकमी लहानगे convince होतील, असं मला कधी वाटलं नव्हतं. शौर्याच्या निमित्ताने मला माझ्या आवडीच्या चंद्राचा आणि त्यावर बनलेल्या गाण्यांवर विचार करता आला.   हल्ली instagram वर एका मिनिटात गाण्यांचे अर्थ सांगणारे reels येतात. आम्ही मात्र आमच्या चंद्राला, जे काय तोडकं मोडकं आपल्याला समजलं असेल त्याच भावनेने, ते गाणं पाठवून द्यायचो. हल्ली पैसा खूप लागतो पण गोष्टींची किंमत मात्र कमी होत चाललीय नाही? "ये भी ठीक है|"        ...

        ऐरवी, ५ मिनीटांनी उठू असं म्हणत उशिरा उठणारे आपण बाहेर कुठे जायचं असल्यावर बरोबर वेळेत उठतो तेव्हा आज तर स्टडी टूर कम ट्रिप.. वेळेत जाग तर येणारच होती. मी पण पटापट सगळं आवरुन आमच्या स्पर्धा परीक्षा केंद्राच्या आवारात - जिथे सर्वजण जमणार होते तिथे गेले. ठरल्याप्रमाणे बस वेळेत येऊ शकली नाही, त्यामुळे निघायला थोडा उशिर झाला पण सर्वांच्या उत्साहापुढे उशीर होणं थिटं पडलं. बस मध्ये तर उत्साहाला उधाणच आलं होतं. आमच्या गाण्यांनी इतका वेग पकडला होता की, जसं काही सर्व गाणी आजच संपवायची होती; पण प्रवास कितीही सुंदर वाटत असला आणि कितीही आवडत असला तरी पोटाच्या भुकेसाठी आणि मूळच्या (परत सुंदर) मुद्दयासाठी तो थांबवावाच लागतो. त्यानुसार आमची बस नाष्टयासाठी थांबली, खरंतर नाष्ट्याचे नियोजन विसापूर येथे होते पण केंद्राच्या वि‌द्या मॅडमच्या भावाच्या मदतीने शिरुर येथेच आमच्यासाठी वडापाव आणि चहाची सोय झाली होती. अशातच सहलीचा पहिला टप्पा म्हणजे विसापुर खुले जिल्हा कारागृह येथे आम्ही पोहोचलो. तेथील सर्व कर्मचारी, अधिक्षक-एसपी (SP) यांचे खूप सुंदर मार्गदर्शन लाभले. आम्हांला कैद्‌य...

      एक चक्र असतं. त्यात जेव्हा यश आणि त्यामागे धावण्याची तजवीज नसते तेव्हा ताणतणाव कमी असतो. Stress management च्या ट्रिक्स मध्ये एंटरटेनमेंट, socialise होणं हे पर्याय असतात. पण हे पर्याय आपण बाद करतो, जेव्हा आपल्याला यश हवं असतं. असं वाटतं एकदा यशस्वी झालो की, हे पर्याय वापरू. पण कदाचित, यश चक्रव्युहासारखं आपल्याला या पर्यायांपर्यंत पोहोचू देत नाही.  रोज़ रोज़ आँखों तले एक ही सपना चले रात भर काजल जले, आँख में जिस तरह ख़्वाब का दिया जले|          एका स्वप्नासाठी आपण काय नाही करत? बर्‍याच गोष्टी त्याग करतो. जेव्हा त्या स्वप्नाचा काही अंश तरी पूर्ण होतोय असं वाटतं,  तेव्हा मात्र आपलं खाजगी आयुष्य तेवढेच अंश विस्कळित झाल्यासारखं भासतं.           मी आणि किरण, कदाचित आम्ही अवास्तव स्वप्न पाहिले असणार. पण जेव्हा केव्हा स्वप्नांच्या सीमेपर्यंत पोहोचतोय असं झालं, तेव्हा आयुष्यात ज्याच्या सोबत कायमचं राहायचं असं ठरवलं होतं, त्याच्याच पासून दूर राहतोय.         मला तर आता माझ्यात तितकं वाईट वाटा...