मराठी तोरण आणि SoBo

मराठीची प्रत्येक बोलीभाषा मराठीला आणखी समृद्ध करते. 
पण पुण्यात आणि मुंबईत राहिल्यानंतर प्रमाणभाषेबद्दल वाटलेली एक गोष्ट म्हणजे पुण्यापेक्षा मुंबईत जास्त अस्खलित मराठी बोलतात. एकदम अलंकारिक भाषा, वाक्यप्रचार, म्हणी असं सगळं मराठी व्याकरण लहानांपासून मोठेही वापरत असतात. 
आम्ही नाशिककर यावर फक्त "इ भाई, डायरेक्ट टीव्हीमधली मराठी ना. विषयच खोल ए यांचा." असं म्हणून खूश होतो. आणि एवढ्या विविधतेने बोलल्या जाणार्‍या मायबोलीवर आणखी प्रेम जडत जातं. 
     


     हे मी मागच्या वर्षी मराठी भाषा गौरव दिनाच्या निमित्ताने लिहिलं होतं आणि काल महाराष्ट्र दिन. तेव्हा मला आम्ही मुंबईत राहत असलेल्या बिल्डिंग मधल्या एका घराचं दार आठवलं. त्याचा फोटो अपलोड केलाय. या दोन गोष्टींचा संबंध असा की, सगळं जग बदलतंय, "aesthetic हवं सर्व असं" म्हणत आपली घरं सजताय. पण हा SoBo (South Bombay - दक्षिण मुंबई) मधल्या एका दाराचा फोटो. तिथलं तोरण जुन्या मराठी घरांची आठवण करून देतंय.सोबो मध्ये वेगवेगळ्या ठिकाणी भाषा सुद्धा किती बदलली.. पण त्याच सोबोत मराठी संस्कृती वेगवेगळ्या ठिकाणी अशी दिसूनही येत असते. 
      संस्कृतीचं, रूढी आणि परंपरांसारखं नसतं. आला एक विशिष्ट दिवस की पाळायच्या. संस्कृती रोज जपण्यासारखी शिवाय लिंग निरपेक्ष आहे. रूढी परंपरा मात्र घरातल्या कोणा एकावरच आपलं जोखड टाकतात. संस्कृती तशी सर्वच बाबतीत निरपेक्ष आहे, जेवढी जपाल तेवढी जपेल. रूढी परंपरांसारखी नाही, जेवढी थोपाल तेवढी टिकेल... 
(P.S - खूप दिवसांनी, कदाचित आई झाल्यानंतर पहिल्यांदा काहीतरी पोस्ट करतेय.)

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

यश आणि स्वप्न

Image
      एक चक्र असतं. त्यात जेव्हा यश आणि त्यामागे धावण्याची तजवीज नसते तेव्हा ताणतणाव कमी असतो. Stress management च्या ट्रिक्स मध्ये एंटरटेनमेंट, socialise होणं हे पर्याय असतात. पण हे पर्याय आपण बाद करतो, जेव्हा आपल्याला यश हवं असतं. असं वाटतं एकदा यशस्वी झालो की, हे पर्याय वापरू. पण कदाचित, यश चक्रव्युहासारखं आपल्याला या पर्यायांपर्यंत पोहोचू देत नाही.  रोज़ रोज़ आँखों तले एक ही सपना चले रात भर काजल जले, आँख में जिस तरह ख़्वाब का दिया जले|          एका स्वप्नासाठी आपण काय नाही करत? बर्‍याच गोष्टी त्याग करतो. जेव्हा त्या स्वप्नाचा काही अंश तरी पूर्ण होतोय असं वाटतं,  तेव्हा मात्र आपलं खाजगी आयुष्य तेवढेच अंश विस्कळित झाल्यासारखं भासतं.           मी आणि किरण, कदाचित आम्ही अवास्तव स्वप्न पाहिले असणार. पण जेव्हा केव्हा स्वप्नांच्या सीमेपर्यंत पोहोचतोय असं झालं, तेव्हा आयुष्यात ज्याच्या सोबत कायमचं राहायचं असं ठरवलं होतं, त्याच्याच पासून दूर राहतोय.         मला तर आता माझ्यात तितकं वाईट वाटा...
Read more

पायवाट

Image
  आपण एका खेडीप्रधान देशात राहत असल्याने, लांबच्या प्रवासात एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी जातांना अनेक गाव- खेडी, त्यातली शेती, असं बरंच काही (थोडक्यात शहरापासून लांब असलेलं) लागतं. त्यात छोटे छोटे रस्ते दिसतात. खरं, रस्ते नाहीत, पायावटाच त्या. नुसतंच मोबाईल फोन मध्ये फोटो काढण्यात धन्यता मिळणार नाही असे. असं वाटतं गाडीतून उतरून ही वाट आत्ता चालायला घ्यावी का? पण नाही ना चालता येत. ना ते गाव माहित असतं, ना तो रस्ता, ना त्याचं शेवटचं टोक. ह्या आवडणाऱ्या गोष्टी आपल्याला कुठे नेणार असतात कधी कळतच नाही. आवड मात्र प्रत्येक प्रवासात तशीच आणि तितकीच राहते.           हे रस्ते किंवा पायवाटा जगायची वेळ येते, तोपर्यंत जबाबदाऱ्या वाढून, आयुष्यात मिळणारा वेळ कमी होऊन, आपण धरलेली एकच वाट जगण्यात, धन्यता मानू लागतो. म्हणजे पूर्वी वाटतं की जगण्यात थोडा समतोल साधता आला की, या छोट्या छोट्या सुखाच्या गोष्टी पाहिजे तेव्हा करत जाऊ. आणि समतोल साधला जातोय असं वाटू लागलं की, वेळ पुरत नाही.       या पायावाटा पण दुसरं तिसरं काही नसणार. त्या वेळेचा हिशोब मांडत...
Read more

Dopamine

  साधारण दहा वर्ष झाली, शब्द आणि संगीत याबद्दल आमची पिढी सुद्धा तक्रार करू लागलीय. तोवर, एक गाणं कितीदाही ऐकलं तरी त्याचा वीट यायचा नाही. आता लुप वर एकच गाणं लावण्याची हिंमत होत नाही.      अशीच काही वर्ष झाली, आयुष्यात तोवर करत असलेल्या गोष्टींचा कंटाळा यायचा नाही. आता, जीवच मुळी जगतांना किती तळ्यात मळ्यात असतो. मग आपला जीव ठिकाण्यावर नाही हे लक्षात आलं की, सगळ्या गोष्टीतून रस जातो. त्यातूनच, भावना जन्माला येते की -आपलं जगणं इतकं अरसिक कसं असू शकतं? त्या तळ्यात मळ्यातल्या जीवाला घरात कधी आणावं?       संसार, नोकरी ह्या रहाट गाड्यातून घ्यावी मग एक सुट्टी आणि लावावं गाण्याला लूपवर. अर्थात, जगावं मनमुराद. आंबा, जांभूळ किती दिवस झाले अधाशासारखे खाल्ले नाही? काय तर, फक्त पोटाला त्रास होईन म्हणून. होतोच. पण आता सुट्टी टाकलीय तर करताच येईल काहीतरी जुगाड.  किती दिवस झाले शांत आकाशाकडे एकटक पाहायचं राहिलंय? काय तर हल्ली निपचित निवांत पडून राहावंसं वाटतं फक्त. कारण एवढी उसंत मिळणं पण महाग झालंय. कोण म्हणतंय चार रील्स पाहून dopamine व...
Read more